Yijing Nedir | Evim Güzel Evim
Evim Güzel Evim

Yijing Nedir

07.12.2016
338

Yijing

( Çince: Değişimler Kitabı. ) Yorum yapan ve açıklayıcı metinlerin eşlik ettiği, kehanet, ahlaki davranış düsturu ya da Çin felsefesinin bilgi kaynağı olarak görülebilecek diyagramlar derlemesi.

Sinolog Richard Wilhelm 1923′te Yijing’in, Değişimler Kitabı, Alman çevirisini ortaya koyduktan  bu psikolog C. G. Jung tarafından yorumladıktan sonra, Çin ” evrensel “  bilgelik öğretilerinin bakış açısına göre tartışılmayan konu neredeyse kalmamıştır. Ancak belirli yaşam durumlarında ya da önemli kararlar alırken Yijing’in tavsiyesini almak isteyen kişi, zorlu bir ritüele hazır olmalıdır. Her şeyden evvel kendi gizli kalmış dileklerinin Yijing ile bilince girebilmesi için kendini alıcı yapmalıdır.

Yijing’in temeli, geleneksel Çin dünya görüşüdür. Bna göre doğa kanunları, münferit fenomenlerinin gözlenmesi ile ilgili nedensel yargılardan değil, bilakis birbiriyle ilişkide bulunan çok sayıda kuvvetin dinamik süreci olarak görülen, doğasal olayların toplamından çıakrtılır. Buna göre doğanın tüm hadiseleri sadece, sürekli bir değişim içinde bulunan, kendi kendine yenilenen ve neticede ebedi bir değişime maruz kalan, karşılıklı ilişkilerine göre açıklanabilir. Edebi değişimlerin ritmini doğuran itki, birlik oluşturan ve dengeyi amaçlayan, tüm yaşam alanlarında kednini ifade eden, karşıklık çifti Yin ve Yang‘dır. Kozmosun sırlarını anlamak isteniyorsa, o zaman Yin ve Yang arasında gerçekleşenleri anlamak şarttır. Kestirme yol, kozmosun ebedi dönüşümlerini sembolik olarak tasvir eden Dönüşümler Kitabı, Yijing’den geçmektedir.

Yijing’in semboliği iki çizgiden yola çıkmaktadır: Karanlık, pasif, soğuk, nemli, yumuşak ve negatif için kesikli Yin-Çizgisi ve aydınlık, aktif, sıcak, kuru, sert ve pozitif için kesiksiz Yang-Çizgisi. Bu iki elementin kombinasyonundan, her birisi alt alta bulunan üç çizgiden oluşan sekiz ” Trigram ” oluşturulur. Trigram’lar yine birbirleriyle kombine edilir ve 64 tane alt satırlık diyagram, yani heksagramlar oluşturulur ve bunların ışığında orakl sorgulaması ele alınır. Heksagramların hangisinin tavsiye arayanın kaderini içerdiği, kura ile belirlenir ( Kura Orakl ), öyle ki bu eskiden, kaplumbağa oraklı ( Skapulimanti ) ile birlikte Çin’deki en eski orakl yöntemlerinden sayılan ve Yijing’in temelini oluşturan kandil otu oraklı ile yapılırken, günümüzde daha çok bozuk para yardımıyla yapılır.

Kandil otu oraklının icat edilmesi, Shang Dönemi’nin ( İ.Ö. XVI. – XI. yüzyıl ) efsanevi kralı Wu-Xian’a atfedilir, ancak o dönemde kantil otunun nasıl kullanıldığına dair hiçbir şey bilinmemektedir. Ancak geç Zhou Dönemi ( İ.Ö. XI. yüzyıl ) ve daha sonraki hanedanlarda, bu yöntemin İ.S. II. yüzyıldan itibaren standart hale geldiğini gösteren güvenilir kaynaklar ortaya çıkmıştır. Buna göre 49 Kandil otu sapı gelişigüzel iki kısma ayrılırdı. Her kısımdan dönüşümlü olarak dört ya da daha az parça kalıncaya kadar, dört kandil otu alınırdı. Sayının çift ya da tek olmasına bağlı oalrak kesikli ya da kesiksiz olarak çizgi çizilirdi. Bu işlem, altı çizgiden oluşan bir heksagram ortaya çıkana kadar tekrarlanırdı.

Her heksagram, maddesel bir obje, bir fiil, bir durum, bir özellik, bir duygu ya da akraba ilişkisini tanımlayan, belirli kavram ili bağlantılıydı. Örneğin heksagram ” Nesne ” kavram “ Su Kazanı “, heksagram ” sen ” kavram ” geri çekilme “, heksagram ” Song ” kavram ” ihtilaf ” vs. ile bağlantılıydı. Her heksagrama ayrıca bir tür karar, kısa, çok anlamı yorumlanabilen bir orakl vecizesi atfedilmişti. Bu orakl vecizesinin açıklanması için heksagram tek tek bileşenlerine ayrılıyordu: Aynen isim ve sembolik anlamlar taşıyan trigramlar ve aşağıdan yukarıya okunan ve yine hepsine bir anlam verilmiş olan altı münferit çizgi. Tüm münferit çizgiler, iki trigram ve heksagramın tamamı  daha sonra kendi aralarında ilişkiye sokuluyordu. Sembol ve anlamlardan meydana gelen bu ilişki örgüsünde Çin toplumunun bütün alanları yansıyordu: Erkekler, kadınlar, çocuklar, imparator ve asiller, sadakat ve cesaret gibi ahlaki değerler, savai teşkilatının tamamı, memurluk ve hukuk işleri. Münferit çizgilerin semboliği tüm doğa fenomenlerini kapsıyordu: Gök gürlemesi ve şimşek, rüzgâr ve yağmur, toprak ve ateş dağlar, göller, kayalar, agaçlar, her çeşit hayvan. Diğer çizgiler insan bedeni, altın ve değerli taşlar gibi kıymetli şeyler y da yiyecekleri ev işlerini günşü rutinleri ile ilgiliydi.

Bu kavram ve metinlerin semboliği hakkında başından beri farklı fikirler hâkimdi. Sayısız yorum yazıldı, en ünlüsü, yani ” On-kanatlı ” yorum Han Dönemi’ndeydi ( İ.Ö. 208-İ.S. 221 ) ve ağızdan aktarılan Konfüçyüs’ün ( İ.Ö. 55-478 ) metinlerine dayandığı söylenir.

Yijing’in özel tarafı, çare arayanın bir aracıya ihtiyaç duymaması, bilakis kendi heksagramını kendisinin yorumlayabilmesidir. Bunlara ait metinler olarak okunmalıdır. Bunlar kehanette bulunmaz, daha çok kendi durumunun kapsamlı biçimde incelenmesine teşvik eder ve buradan hareket olasılıklarının yelpazesi genişletilebilir. C. G. Jung Yijing’i Çin biliminin standart eseri olarak tanımlıyordu. Heksagramları, kolektif bilincin temel resimleri olan arketipler ile sıkı ilişkide görüyordu. Rus Yijing çevirmei lulian Shchutskij, Çin felsefesinin de temelini oluşturan, Yijing’in şifrelenmiş açıklamalarını yeni teoremde bir araya getirmiştir: ” Dünya değişkendir, ancak değişmez yasalara uyar. Karşıtlıkların kutupluluğu tüm nesnelerde ortaya çıkar ve bunları aynı zamanda birleştirir. Geçmiş, şimdiki zaman ve gelecek yekpare bir sistem oluşturur. Kozmosun bu birliğini anlamak, harmoniyi sağlar. İçteki ve dıştaki birbirini tamamlar. Kişisel ihtiyaçlar hem egoya hem de çevreye konsantre olur ve bu nedenle hedef, tüm kısımlardan, ego ve toplumdan faydalanmadan oluşmalıdır. Hem teori hemde pratik yaşamın hareket noktalarıdır.( A. Lyons’tan alınmıştır, Geleceği bakış, 1991. )

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.